Adli Tıp Patolojisi

      Ölüm Kavramı
    19 .yy'a varıncaya kadar ölüm ile ilgili olarak bilimsel açıdan yeterli bir tanımlama yapılmamıştır. İlk kez Fransız bilim insanı Emanuela Fodere ''somatik ölüm'' (vücut ölümü) tanımını ortaya atmıştır. Somatik ölüm temel vücut fonksiyonları olarak kabul edilen merkezi sinir sistemi,solunum ve dolaşım fonksiyonlarının irreversible kaybıdır. Bu fonksiyonlardan birinin kaybı, otomatikmen kısa bir süre sonra diğerlerinin de kaybını doğuracaktır. Somatik ölüm tanımı, hukuken geçerli olan ölüm tanımıdır; nasıl ki kişinin hukuki varlığı canlı doğması ile başlıyorsa, sona ermeside somatik ölüm tanımı ile olmaktadır. Somatik ölümle birlikte özellikle beyin sapındaki solunum ve dolaşım merkezinin devre dışı kalması sonucu süreç kaçınılmaz olarak tüm organ ve dokuların canlılık durumunu yitirmesi ile sonuçlanacaktır. Buna hücresel ölüm (biyolojik ölüm) denmektedir. Bu ölüm şeklinin, hukuki açıdan bir önemi bulunmaz. Yani, ölen kişi ile ilgili bir takım yasal işlemlerin yapılabilmesi için, diğer organ ve dokuların canlılık durumunu yitirmeleri beklenmez.

   Günümüzde belli durumlar için, somatik ölümle ilişkili ''beyin ölümü'' tanımı kullanılmaktadır. Beyin ölümü kavramı, 20.yy da tıptaki ilerlemelere bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Önce, solunum ve dolaşımın yapay aygıtlarla desteklenmesi ile yaşam süresinin uzatılması, sonra kab grubu ve subgruplarının bulunması, antibiyotiklerin bulunması, bağışıklık sistemi ile ilgili buluşlar ile başka bir vericiden doku ve organ transplantasyonu olanağı doğmuştur.

 

Adipositik veya Lipogenik Neoplazmalar (Yağ Dokusu Tümörleri)

• Lipom
• Hibernoma
• Spindle hücreli veya pleomorfik lipom
• İyi diferansiye liposarkom veya atipik lipomatöz tümör
• Plomorfik liposarkom

1. Lipom
   *Lipom yağ dokusunun benign tümörüdür.
   *Lipomlar genelde 30 yaş sonrası olurlar.
   *Oldukça sıktırlar ve YD tümörlerinin yarısını yaparlar.
   *Yavaş büyüyen intramüsküler veya subkutanöz kitle yaparlar.
   *Hemen her lokalizasyonda olsalarda el ve ayaklarda olmazlar.
   *Nadiren 10cm den büyük olurlar.
   *Yumuşak ağrısız,kitle yaparlar.
   * Vakaların %1-2 kadarı nüks eder.
   
   Ayırıcı tanı: 
   *Deri altı yağ dokusu
   *Pleomorfik lipom
   *İyi diferansiye liposarkom
2. Hibernoma
   *Kahverenkli (embrionel tip) yağ dokusundan gelişen nadir görülen benign bir tümördür.
   *20-50 yaşlar arasında sıktır.
   *Kahverenkli yağ dokusunun bulunduğu yerlerde olurlar (ense,omuz,üst sırt,uyluk,mediasten ve retroperiton)
   *Çoğunluğu subkutanözdür. İntramuskuler de olabilir.
3. İyi Diferansiye Liposarkom
   *Liposarkomlar insanlardaki en sık olan malign yumuşak doku sarkomlarıdır.
   * İyi diferansiye liposarkom ile atipik lipomatöz tümör aynı şeydir.
   *Liposarkomlar 5-7. Dekadlarda sıktırlar.
   *3 major formları vardır:
   1-İyi diferansiye veya dediferansiye
   2-Miksoid veya yuvarlak hücreli
   3-Pleomorfik
4. Spindle Hücreli Neoplazmalar
   *Leiomyosarkom (düz kas orjinli sarkom)
   *Schwannoma (sinir kılıfından gelişen benign tümör)
   *Malign periferik sinir kılıfı tümörü
   *Snovyal sarkom
   *Soliter fibroz tümör
   *Fibromatozis
   *Dermatofibrosarkoma purotüberans
   *İnflamatuar miyofibroblastik tümör
   *Hemanjioperisitoma
   *Fibrosarkom

Yumuşak Doku Sitolojisi

• Yumuşak doku lezyonlarının ayırıcı tanısında malign lenfoma ve kanser metastazlarını düşünmek gerekir.
• Doğru tanı için lezyonun lokalizasyonuu,boyutları, çevre yapılarla ilişkisi ve invazyon derecesini bilmek gerekir.
  
  Yumuşak Doku Kitlelerinin Sitolojik Tanısında İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi:
• İİAB yapılır.
• Farklı lezyonların değerlendirilmesi için en az invaziv olan ve en güvenilir metoddur.
• İİAB tanıda ilk adım olarak kullanılır.
• Rekürrens ve metastazı konfirme etmek için de kullanılır.
  
  Yumuşak Doku Lezyonlarının Tanısında İİAB Avantajları:
• Teknik kolaylık sağlar.
• Daha az inaviz olur.
• Morbidite riskinin az olur
• Spesmen yeterliliğinin hızlı belirlenmesine ve özel çalışma/ boyalara imkan tanır.
• Ucuzdur.
• İİAB ile vakaların %87-%100 kadarına doğru sitolojik tanı verilebilir (benign/ malign, malign ise türünün belirlenmesi)
• Maligniteler için ortalama sensitivite ve spesifite %95 dir
  
  Yumuşak Doku İİAB 'sinde İstatistik Sonuçları
• Sensitivite oranı: %95
• Spesifite oranı (sarkomlar için): %54-98
• Yalancı pozitiflik oranı: %0-5
• Yalancı negatiflik oranı: %2-15

Üriner Sitoloji Endikasyonları ve Avantajları

Endikasyonları:

• Gross veya mikroskobik hematürili hastalar.
• Karsinojenlerle karşılaşılan asemptomatik hastalar.
• Ürotelial tümörlü olguların takibi.
• Böbrek transplantasyonlarının takibi.
  

 Avantajları:

• Düşük grade tümörlerde duyarlılığı düşüktür.
• Yüksek grade tümörlerde duyarlılığı yüksektir.
• Risk gruplarının taranmasında yararlıdır.
• Rekurrens takibinde faydalıdır.
• Sistoskopide geniş örneklenmesini sağlar.
• Üroteliumun geniş örneklenmesini sağlar.
• Non-invaziv ve ucuz bir yöntemdir.

Üriner Sistem Sitolojisi

Örnekler:

• Spontan İdrar
• Kataterize İdrar
• Mesane Yıkama Sıvısı
• Fırçalama
• Yapay mesane idrar örneği

Respiratuar Sistemde en sık görülen Hücreler

1. Psödötrastifiye Silialı Kolumnar Hücre:  Ekzantrik nukleus, ince granuler kromatin silia, 1 veya 2 nukleol, prizmatik kolumnar hücreler
2. Goblet Hücreleri: Mukus üreten bronşiyal hücrelerdir. Kronik hastalıklarda sık görülür. Sitoplazmada vakuol vardır. Sigara içenlerde ve kronik a.c hastalıklarında sayısı artar. İrritasyon nukleer genişleme , kromatin yoğunlaşması, multinukleasyon.
3. Alvoel ve Terminal Bronşiallerden Dökülen Hücreler: Çok az görülür. İzoledirler, yuvarlak tek hücreler, irritasyon durumlarında multinukleasyon olabilir. İnce vakuollü sitoplazma santral nukleol,1-2 nukleolus.
4. Skuamoz Metaplazik Hücreler: Sigara içenlerde görülebilir.
5. Reserv Hücre Artışı

Solunum Sistemi Enfeksiyonları/ Respiratory Tract İnfections

1. Viral Enfeksiyonlar(İnfections): Herpes simplex, sitomegalavirüs,adenovirüs, Sinsityal virüs.
2. Bakteriyel Enfeksiyonlar (İnfections): Mycobakterium, actinomices,leigonella (klimaya bağlı hastalıklarda) nocardia. AIDS
3. Fungal Enfeksiyonlar(İnfections): Kriptokokus, histoplazmozis, asperglozus
4. Paraziter Enfeksiyonlar(İnfections):

• Pnömosistis Carini: İmmün yetmezliğinde sık görülr. BAL ile gösterilir. PAP ile görülmez. Gümüş boyaları ile gösterilir.
• Stronyloidiazis
• Ekinokokus (hidiatik hastalık)